o- plur. ezaana (lu/n) tall, thin child, cf. omwana.
nnwanye) v.i. fight; struggle; war, make war.
okulumba, okulwana na.
o-: kulwana bukende, to wrestle. cf. olukende.
doggedly, kulwana bwezizingirire, to fight bravely without retreating. Enkuba yatonnya bwezizingirire. The rain came whirling down. cf. zizingirira.
n., olutalo, obulwa, okulwana.
okulwana, okuwakana, okukalambira.
v., okulwana, okuwakana, okuwa nnaanya.
v., okusanga, okusisi nkana; okulwana na. . . .
v., okulwana, okukontana, okutabaala; vide nkwangu.
o- plur. abaana (mu/ba) child. When referring to the young of animals mwana is sometimes, but not always, shifted to the mu/mi class, omwana gw'endiga, lamb, but omwana w'embuzi, goat, kid. mwana wattu, friend, my friend/pal (often used as a term of address), cf. akaana, ekyana, olwana, lyana, nnabaana.
e-: okulwana enkwangu, to fight with stones.
e- (n/n) way of fighting; fighting, battle, cf. ^lwana.
okuziyiza, okulwana na.
okuziyiza, okulwana, okuwalira, okukungubala.
v., okulwanagana, okukuba gana; (of noise) okufaakuuza.
v., okulwanako.
okulwana, okufuba, okuwakana.
v., okulwana, okwevunvubika, okufunvubira, okugagalana, okubabbatta, okubakana; s. into (garment), okubambalika.
okumeggana, okulwana bukende.
e- plur. of olwana, q.v.
contend; fight desperately. Baalwana ne lu- zuuzumba Uu- implies olutalo, battle). They fought hard and long.
be in opposition. cf. -lwauyi, eddwaniro, ekirwanire, omulwanyi, omulwanirizi, ennwana.
o- (mu/ba) fighter, cf. ^lwana.
-nga 1) suffixed to the imperative or simple past indicates renetitive or habitual action. Temugabanga bitali byammwe. Never give away what is not yours. Nga mukyali bato, mwalwananga awatali nsonga. When you were young, you used to fight without reason. 2) suffixed to -li (be) it expresses probability and may be followed by any tense. Alinga alima. He seems to be cultivating. Enkuba eringa eneetonnya. It looks like rain, lit. the rain is like it will fall. Note that alinga nga is often pronounced and written alinna nga. Nninnanga ali mu kirooto. I am just like one who is in a dream. (E.O.A.)