adj., bisi, rel. form of v. follg.; get w., okutoba, okujojobala.
v.tr., okutobya; w. the clothes, okwesona.
ttoggo.
mpese) v.tr. bend; turn. v.i. turn, veer, okuweta ekkoona, to turn a comer, okuweta obuwufu, to retrace one's steps, okuweta ekikonde, to make a fist. Omusajja yawetamu n'addayo. The man turned and went back.
etc. Ekimbe kimuwetedde ku ndiri. A serious disease has confined him to bed.
endiga endaawo.
okukkiriza, okutabagana, okuganya, okukkaanya, okukwana, okulagaana, okwetaba.
adv., bulangasa, kikukku; go a., okugenda omu, okw'esowola, okw'ebwala, okwetongola, okwewunika; be left alone, okwekongola.
okwetonda, okusaba okusonyiyibwa.
go, okwetooloola.
okumanya, okutegeera, okwetbgereza.
e- (1 i/m a) [Sw., Port.] well-made box (not of the throw-away variety); chest; trunk; safe.
v., (carry) okwetikka; (children) okuzaala; (puppies) okubwagula; (fruit) okubala; (endure) okugumii kiriza; b. down (in labour), okw ekema, okuweerera ebisa.
v.i., okugota, okuwetuka; (under weight) okuguggubira; b. down, okuvuunama, okuleeba.
v.tr., okuweta, okumenya; (bow) okujuta.
uncooked (food); be green/fresh; get damp/wet; fig. be naive; be rude.
v.i., okwesera, okutokota, okujagajjira; metaph., okwetabula.
n., essanduuku, ebbweta.
o- (bu/.) wetness, dampness; state of being raw/uncooked (of food); stupidity. cf. -bisi.
adj., amitawaana, nyiikivu; be b., okutawaana, okuse jjera, okutawuka, okwetawula mumirimu, okukabassana.
to stand at attention; to stand motionless/ rigid without moving, kwetikka butengerera, to balance on the head, kujjula butengerera, to be full to the brim. cf. tengerera.
o- (bu/-) need, necessity, requirement. cf. -etaaga.
o- (bu/-) temperateness; temperance; abstemiousness; restraint, self-control, cf. tangira, -etangira.
o- (bu/-) readiness, preparedness. cf. Heeka, -eteekateeka, -eteefuteefu.
o- (bu/-) top of the head, crown of the head. cf. tikka, -etikka.
o- (bu/-) roundness; circumference. cf. -etooloola, -etooloovu.
o- (bu/-) humility, humbleness; meekness, cf. -to, toowala.
o- (bu/-) independence, self-rule. cf. twala, -etwala.
omwetissi, omupakasi.
okwetikka; (on back) okuweeka; (on shoulders) okukongojja, okwambala; (in front of one) okutembeeta; c. off, okunyaga, okuwakankula; c. all before one, okwerula.
ensonga, omusango; vide olufuubanja, oluyeeke, nnamunkukuulu; (box) essanduuku, ebbweta.
akabweta.
make, okwetegeereza, okw ekkaanya.
okwetegeeza, okunnyo nnyola.
v., okwetooloola.
v.tr. (jungle), okusaawa; (one self) okwegaana. c. throat, okukolondola, okugogola. c. the table, okutanduukulula emmeeza. keep oneself c., okwetegula.
essanduuko, ebbweta.
self, okwetema.
okutwala, okwetikka; (news) okubuulira, okutegeeza.
okwetaaga, okuyoya, okuyabyaana.
take, okwetenda.
be, okukyama, okuwunja wunja, okweweta, okugooma, okugongobala, okukangabala.
okubwama, okubunda, bktt bundaala, okwetugga.
n., engule; (of oracle) omukaaka; (of head) obwetikkiro.
v., okwagala, okwetaaga, okwegomba, okuyoya, okubuga.
obukiika, oludda; vide okulaga; (order) ekiragiro; changed., okuweta olugendo.
ettaka, ekko, empitambi, obukokoliko, ettosi, ebikookobereze; sit in the d., okwetubika.
okwolesa, okulabisa; d. oneself, okwetengeka.
okwetoolooza, okuzingiza, okwebulungulula.
be, okwetooloozebwa, okuzingizibwa.
okwetooloola.
okwetunda, okw egabula.
v., okwetooloola.
olutabaalo, ekikwe kweto.
okwolesa, okutengeka, okubikkula, okwanika; e. oneself, okwetatankiriza; e. oneself in decently, okwetiiluula, okweya gaagula, okukunama.
v., okugwa, okwetujja ekigwo; (err) okukyama; (rain) okutonnya. f. from hand, okusumattuka. f. backwards, okugalanjula, okugwa bugazi. f. off stalk, okudyebuka. f. in, okwegulukuka. f. into debt, okugwa mubbanja. f. one on another, okwetlnda. f. to pieces, okumogoka. f. apart, okubumbulukuka. f. off head (of load), okutikkuka. f. open, okuwenjuka. fall, n., ekigwo; (roof) okwesulika.
omusango, ensonga, ekyonoono; relapse by one's own f., okwettula; find f., okuyomba, okujuuka, okujuukirira.
n., omuganzi, omubiito, omwettanirwa; (girl) nnakabiito; be a f., okuganja; make a f. of, okubiibiita.
okupanka, okuwaana, okunyumiikiriza, okubinaabina, okujaaka, okwegonza, okuwenda, okwekugga; f. oneself, okwetenda;
okwetubinkiriza.
okwetulinkiriza.
be, okwetunda, okw eyinula, okwewanga.
okuweebwa, okufuna. g. up, okugolokoka, okuyimuka. g. better, okussuuka, okulamuka, okuwona. g. out of the way, okusegulira. g. ready, dkweteekateeka. g. away, okuvaawo. g. out, okuvaamu. g. off, okuvaako; (penalty), okuwona.
okugenda. g. back, okuddayo. g. down, okukka, okukkirira, okusere ngeta. g. in, okuyingira. g. into (space), okugyamu. g. round, okwetooloola. g. up, dkiilinnya, bkwambuka. g. with, okuyita na . . ., okutaba gana. g. off (gun), okwekuba, okuvuga. g. down (inflammation), okukka kkana, okutoowolokoka. g. to and fro, okuddiŋŋana. g. on one leg, okusejjera, okukongojja. g. out, okufuluma (fire) okuzikira.
okukwata, okuvumbatira; (mentally) okwetegereza.
v.tr., okuwanika, okwanika; (strangle) okutuga. h. oneself, okwetuga. h. curtain, okutimba. h. head, okutunula kibundaaza, okukoteka.
omutwe, kasoomi, enseenene; (of bed) emitwetwe; (of drum) obusu; (of corn) ekirimba; (chief) omwami, omukulti; h. cloth, ekiremba.
wombeefu, kkakkamu; be h., okwewombeeka, okwetoowaza, okutoowaza; appear h., okweryanya.
okwetegereza, okulonda.
a nsonyi, gwagwa, seegu; vide okwetiiluula, okweyagaagula, okukunama, okuwolongerera.