e- (li/ma) basket trap with a hole in the bottom used for catching lake fish.
nzigadde(wo)) v.tr. shut, close; inclose; bring to an end; fig. discontinue. Amawanga ago gajja kuggalawo okukolagana ne Bungereza. These countries will discontinue their cooperation with England. Tumuggaddewo. We have refused him/ turned him down.
e- (li/ma) large scale (e.g., of a fish); large scab/crust, cf. ekigalagamba; eggamba.
e- (n/n) [£ng.] garage.
okwala, okusukkirira; a. with, okujjula, okufuggala, okufumbika, okufuŋŋama.
vumi, a kuvumi; be a., okufuggalala.
o- (bu/-) small inedible termites. cf. ggala, okutu.
o-: obuggavu bw'amatu, deafness. cf. ggala, -ggavu.
amagezi; the capacity of this bucket is two gallons, endobo eno ejjula ggalani bbiri,
v. (stopup), okuziba; (door) okuggalawo; (book) okubikka; (eyes) okuzibirira, okutunga enko we; (mouth) okubunira, okumira omukka.
zlbe wa matu, ggavuwa matu, kiggala; become d., okuzindaala, okuziba amatu, okwevumba.
okusaaliza; be disappointed, okufufuggala, okusalirwa.
rare be abundant; be luxuriant; be wealthy.
e- usually plur. amagufa (li/ma) open it (-lu- implies oluggi, door) where it should not be opened. cf. muggulanda. contr. Iggala.
okubuusabuusa, okwefettafetta, okutta aga n'aga, okufufuggala, okugalangatana; (in speech) okunaanaagira, okutamattama.
e- (ki/bi) scale (e.g., of a fish); scab; crust, cf. eggalagamba; eggamba, ekigagamba.
bad person.
be, okufufuggala, okusi ttala.
gagga; vide bijooto, bikokye, ssebintu, mwome, nnagajja, ssegaali; (of soil) gimu; get rich, okugaggawala, okufuggala.
v., okusiba, okuggalawo; vide close: (mouth), okubunira, okubuniza akamwa; (umbrella) okumenya; s. up (slang), v.i., okutoowa.
enkuyege; (drone male) enswa, entenga; (warrior) ekkenda; (queen) nnamunswa; for different varieties, vide obuggalamatu, embaala, empawu, amakulubiru, obumpowooko, ense jjere, ennaka, entunda, entakke, ekkonezi.
okubuusabuusa, okusagaa sagana, okufufuggala, okujenguka, okuttaaga n'aga.
etc. Ggalawo oluggi toiuyingiriza ebiwuka. Close the door so that you don't let insects in on us. cf. ohuyingirwn, ennyingizn.
omuggalanda; vide omwana.
o- (mu/ba) youngest child, last born of the family, lit. close-womb. cf. lggala, enda. contr. muggulanda. deaf person, lit. one whose ears are shut. cf. l ggala, -ggavu.
o- (mu/mi) doorkeeper, gatekeeper. cf. lggala.
adv. in a neglected or abandoned state. Omulambo gwasangiddwa nga gugudde ggalabanja ku kkubo okumpi n'ennyumba ye. The corpse was found abandoned on a road near his house, cf. galabanja.
(la) kind of large gonja banana.
to drink to the last drop, finish one's drink without stopping.
v.i. be deadened/ blunted (as an instrument); become crumpled; be crushed/disfigured; become handicapped; be blocked/stymied/frustrated.
plur. bakiggala (la) deaf person. cf. ^ggala.
obuggalamatu, obuggavu, kiggala, omuggalanda, omuggavu, omuggazi. Contr. %guka, ggula.
closed, omuggavu w'amatu, a deaf person, cf. Iggala, obuggavu.