o- the form o/-biri (2) used to form the ordinal, ekitabo eky'okubiri, the second book. cf. -biri.
stress; exhort; charge; be chairman of, chair (a meeting).
okwanguya, okwanguyiriza, okukubiriza, okwongera embiro.
nate, omulundi ogw'okubiri ( . . . omulala).
nate, omulundi ogw'okubiri.
lala, a kubiri, a beene.
o- adv. hurriedly; expeditiously, with speed and efficiency, cf. ^kuba, kubirira.
omukubirizi; be c., okukubiriza.
okukuutira, okulagira, okukubiriza; (accuse) okuwawaabira, okuwaabira, okulanga; (as bull) okutomera, okukaga; (one another) okutomeragana.
okugumya omwoyo, okukubiriza.
okubuulirira, okukuutira, okukubiriza.
okuwaliriza, okukubiriza.
okukubiriza, okuweerera, okufukuutirira, okupikiriza, okusaakiriza, okusindirira, okuvugula; (dogs) obwasira.
n., omulamuzi, omukubirizi w'emisango.
very beautiful dress material, omukyala atakubikamu liiso, a very beautiful woman. cf. obukubirire, ekikubira, ekikubiro, ekkubiro, omukube, omukubi, omukubiriza, omukubi rizi, omukubiza, 2 enkuba.
v., okutonnya, okubiririra; (cork, stopper) okuzibukuka.
o- without the l.V.'s Lwakubiri Tuesday, lit. the second (day, olunaku). cf. -biri.
a kubiri; use rel. form of v., okuddirira.
lala, a kubiri. o. people, abandi.
waggulu, kungulu; vide okusomoka, okutinda; be o. (remain), okusigala, okusooba; o. again, nate, omulundi ogw'okubiri; vide again,
v., okukubirira.
okukubirira.
omukubirizi, omukulu, omufuzi.
okunyigiriza, okukata, okukondekera, okuwagiikiriza; p. out, okukamula; (urge) okukubiriza.
get, okutoba, okubiririra.
a kubiri; s. in command, omumyuka, kalabaalaba; vide omuwuula.
eky'okubiri.
v.tr., okunnyulukusa, okulogota; be soaked, okutoba, okunnyulukuka, okujeba, okujonjobala, okubiririra.
be, okubiririra; vide okusajjulukuka.
v., okukubiriza, okufukuutirira, okwasira.
okukubiriza, okufukuutirira.
Tyuzide, Olw'okubiri.
okukubiriza, okwasira, okw amira; okubuga; (entreat) okwegayirira.
bungle (a piece of work), okukubirira emimiro, to make a clicking sound in the throat (to express disappointment or an unpleasant surprise). Ekyazze, okubirira kijja. (prov.) lit. (The animal, ekisolo implied) which has come, it comes (although) you try to drive it away. One cannot alter destiny.
o- (mu/ba) chairman, presiding officer; president, omukubiriza w'oludda oluwabula gavumenti, the opposition leader (in government), cf. ^kuba, kubiriza.
o- (mu/ba) beater (in hunting). cf. Ikuba, kubiriza.
okugobereza amaaso, to follow with the eyes, omwana abadde agobereza omwaka ogw'okubiri, a child who was nearing/approaching his second year. Omulabe bwe yatulaba n'atugobereza amasasi. When the enemy saw us he drove us off with bullets.
-ekubiriza (-ekubirizza) v.i. appl. 2 caus. urge oneself on; discipline oneself.
-biri numeral stem two. Initial modifications are made ac cording to the class of the noun to which the numeral refers. Note that bbiri is used in counting (one, two, three, etc.) as well as with nouns of the lu/n and n/n classes. Under certain circumstanc es (for which see the grammars) amakumi abiri, 20, is abbreviated to abiri. olw'ebbiri, at another time, on another occasion (olwa implies lunaku, day). Ensi emutaddeko abiri. He is the object of public attention, lit. The country has put two (amaaso, eyes, implied) on him. -biri -biri, two by two, two each. Baatambula babiribabiri. They walked two by two. Yatuwa ebitabo bibiri bibiri. He gave us two books each. cf. bbiri, okubiri, Olwokubiri, -mbi(riri).