ssebo.
rub smooth; grate fin making powder); stir in order to dissolve, kusira kiyobyo, to waste one's time, do something in vain.
be converted to Islam.
convert to Islam, make a Muslim of. cf. salamuka, Omusiraamu.
siriikirira see siriita.
food); be roasted; be wasted. Eyanjalula esiridde. Woe is me. I am really in a terrible condition, lit. the pot (ntamu is implied by the e- of eyanjula) used in my naming ceremony (cf. yalula) has been burned.
become silent; stop (of a clock or watch), relig. make a retreat.
cause to be quiet; stop playing (a musical instrument); trap (in football). cf. -sirise, -siriikirivu, akasirise, akasirii- kiriro, olusirika, omusirise.
stumble; slip.
sirusiru.
obusirusiru, akayisanyo, okafeetote, akafukunya, ejjingirizi.
ensiriba, ejjembe, akawambo, olusinga.
adj. CSt^.] genuine, real, true.
v.i., okubobba, okutujja, okulasira.
lungi, balagavu, sirii kirivu.
olukoba, amanzambu, omukandala, siripi omusipi.
cover up; close (a lid, a book), okubikka ku maddu, to restrain one's desires or passions, okubikka ebibiri, to do two things at once, both of which require considerable attention, okubikka emiggo, to give a sound beating to, lit. cover with sticks. Lugaba abadde akyatubisseeko akasubi. God was still protecting us, lit. covering us with a blade of grass.
ejjengo, essingiisira.
e* plur. (ki/bi) trash, litter, rubbish. See ekisasiro.
e- plur. of kisiriiza, listed under kisirinza.
e- plur. (ki/bi) grass used in making beer.
n. (for drum), omuwulugwa; (for cap) effolooma; (pulley) essirlngi.
omusiru.
omusiru, kinnamugwenyu.
ensiisira.
guard jealously; cup, bleed. Siriddayo kukubiranga. I will never be jealous of you again. cf. ebbuba, ekibubiro.
o- (bu/-) thirst, cf. lakasira.
o- with the -a of rel. instant, immediate. as a noun cash. Sirinaawo nsimbi za buliwo. I have no cash (= immediately available money).
o- (bu/-) quantity, amount; large quantity, abantu abasir.ga ebungi, the majority of people, most people. cf. -ngi(-yingi), yinga.
bunyisa (-bunyisizza) v.tr. caus. 1 & 2 spread; scatter; distribute; propagate; spread with/using. Leka kubunya bisasiro wano. Stop scattering trash here. Ebifo byonna ebikulu mu Qulaaya yabibunya. lie covered/visited all the major places in Europe.
amalaalo, amasiro.
v., okwaka, okwokya, okuteta; (be scorched) okusirilra; (anger) okubuubuuka; (mouth) okubaa laala; (nose) okusonsomola.
o- (bu/-) sympathy, compassion. cf. saasira.
o- (bu/-) quietness, calmness. cf. sirika, -siriikirivu.
o- also obusirusiru (bu/-) foolishness, folly, nonsense, cf. -siru, omusiru(siru).
o-: okulagako obwasira bw'omutwe, to have a quarrelsome disposition.
ekisenge, akasiisira.
n., ekisulo, olusiisira, omugiini.
v., okusule, okusiisira.
amalaalo, ebiggya; (royal) amasiro.
ekisirikko.
bbugabi, okusaasira.
n., ensiriba, ejjembe, eddogo, ouzinga, entabwa; (beauty) obulungi; (grace) ekisa.
be, okusiriira.
ekisirinza; pile of c., ekittavvu.
ekisa, okusaasira.
a kisa, a kusaasira.
omusiru; play the c., okw eginga, okwekonga.
okusaasira, okutatira, okukubagiza.
adj., saasizi, a kisa, a kusaasira.
v., okusaasira.
olukiiko, konsirio.
e- plur. amalya (li/ma) marriage, married life (of a woman). Sirina ddya. I am not married or My marriage is not working out at all. Bulungi si ddya. (prov.) Beauty is not (the basis for a happy) marriage, cf. lya.
ebisasiro, akalondwalondwa, ekikunkumuse.
okugaana; d. oneself, okw ezira, okwegaanyisa, okwesiriba; d. guilt, okwegaana, okwekanga biriza.
v., okudduka, okusonguka, okwewangula; okufuluka, okube nguka, okuwagula olusiisira; (of wife), okunoba.
n., okwagala, okwegomba.
v., okwagala, okwetaaga, okwegomba, okuyoya, okubuga.
omusiru; vide simpleton,
adj. (of wits) siru; (blunt) koŋŋontevu; (weather) obudde obw'ekikome; be dull, okulungubala.
omusiru, omuzibe w'omumwa, kasiru; become d., okusiriwala, okuziba emimwa.
omusiru.
Misiri.
olunyata, ekisiriiza.
okusiisira, okusula.
ekisulo, olusiisira, omugiini.
to lose one's head over something; to lose one's sense of values because of something. N'obugagga nno bwe butyo tebubama- langamu nsa. And do not, in that way, let (the desire for) wealth get the better of you/ cause you to lose your perspective. Okuvuma omusomesa kimumalamu ensa eri b'asomesa. To insult the teacher causes him to lose respect in the eyes of the students he is teaching.
okusaanuula; (dogs) okw asira; be excited, okujagalala, okukankanuka.