a- adv. home, at home. Bwe bagenda okulima ffe tusigala tukuuma waka. When they go cultivating we stay behind and mind the house, cf. eka, amaka.
cf. endiga.
have objections; dispute; argue; compete (in sports).
argue constantly.
out); be taken/carried off; be taken over/ adopted.
be disputed; be contradicted; be opposed; be challenged. cf. obuwaka, obuwakanyi, omuwakanya, omuwakanyi, empaka.
midway, prep, wakati wa, between, with the -a of rel. middle, of the middle, enlebe ey'awakati, the middle chair. Gavumenti eya wakati, the central government. Ennyanja eya Wakati, the Mediterranean Sea. cf. amakkati, amassekati.
vegetation}; be overloaded. v.tr. be laden with; carry. Omuti guwakatidde ebibala. The tree is laden with fruits.
kugwamu kya Wakayima, to have a sudden urge to go to the bathroom, kya implies ekidumusi, diarrhea.
okukkiriza, okuganya; (to throne) okulya obwakabaka.
okulya bbwaka baka, okulya obwami.
omulabo, omuwakanyi, omulwanyi.
be, okugaana, okuwakana.
ku; also use okuwakana na.
be, okwaka.
long, edda, si lwa jjo; it is three days ago, wakayita ennakussatu.
be, okwaka, okukoleera.
wakati mu. . .
wakati mu. . ku. . .
buli mwaka.
omulabe, omuwakanyi.
okuwakana, okuyiraayirana.
prep., wakati wa.
okusala wakati, okuyita wakati, okwasaamu.
okwaka, okubuubuuka.
v., okwaka, okwokya, okuteta; (be scorched) okusirilra; (anger) okubuubuuka; (mouth) okubaa laala; (nose) okusonsomola.
o- adv. like a wick, kwaka butambi, to be extremely hungry/thirsty, lit. burn like a wick. ; /. olutambi.
o- adv. by force, forcibly, cf. wakana, empaka.
o- (bu/-) argumentativeness. cf. wakana.
o- (bu/-) kingdom; kingship; kabakaship. cf. kabaka.
0- (bu/-) divinity, deity, Godhead. cf. tonda, Katonda.
olukiiko lwakafubo.
okwetikka; (on back) okuweeka; (on shoulders) okukongojja, okwambala; (in front of one) okutembeeta; c. off, okunyaga, okuwakankula; c. all before one, okwerula.
okuwakana, okuvuganya.
omuwakanyi.
okulwana, okuwakana, okukalambira.
v., okulwana, okuwakana, okuwa nnaanya.
okugaana, okuwakana; c. report of death, okubikulula.
okugaana, okuwakana.
twakaavu; become c., okutwakaala.
v., okuwakana.
okuwakankula.
be, okwaka empola; (of eyes) okuyimbaala.
omuwakanyi.
v., okuwakana, okutoota toota, okukaakyana, okuguguutana, okuluubiragana, okuwanaanya.
obwakatonda.
obwakabaka.
ekinywa, olusekese, omuganda, omuwakata.
ebibala eby'omwaka; vide okutembula.
v., okwaka.
v., okubuubuuka, okwaka ennyo.
v., okumasamasa, okwakaya kana, okunyereketa; (lightning) okumyansa.
n., amaanyi, buwaze; by f., buwaka, butaagaane.
okuwakana, okugaana.
e- plur. amawako (li/ma) conception, pregnancy (of animals), okufuna eggwako, to conceive, become pregnant. cf. 2waka.
v., okumaskmasa, okwakaaya kana.
v., okwaka, okusegenya.
Obwakatonda.
enziku, enjoka ensajja, ekisununu, enjoka za kisombi, lukuumabintu, lukuumawaka.
okusala wakati, okutemamu, okwawiilamu.
wakayima.
use rel form of verb. be h., okwokya, okubuguma, okwaka, okukaalaama, okwebere ngula (as pepper) okubaalaala, okubalabaata; (body) okubabirira. be very h., okubanduka; vide lweje, make h., okubugumya.
e- adv. at home; home(wards). Embaga bwe yaggwa ne tugenda eka. When the wedding was over we went home. cf. am aka, awaka.
a- (ka/bu) small sheaf, small bundle (of firewood), cf. omuwakata.
a- (ka/bu) shoot on a plant. L /. wakalita.
The sun has been very hot these days, lit. it would awaken Kaweekwa in Ggangu.
obwakabaka.
o-: Olusookoomwaka or Oiusooka omwaka, New Year's Day. cf. sooka.
a- plur. (li/ma) household, house, home, amaka ge, his home, eby'omu maka, things in the house, household furnishings, furniture, cf. eka, ssemaka, awaka.